Informateur Kluit aan de slag om coalitie PRO en VVD te onderzoeken

Culemborg - Culemborg – De Culemborgse gemeenteraad heeft woensdag unaniem ingestemd met een motie van PRO en VVD om Saskia Kluit aan te stellen als informateur voor de vorming van een nieuwe coalitie. De motie volgt op het verslag van verkenner Hélène Oppatja, die op 17 april haar advies presenteerde en dit in de raadsvergadering toelichtte.

De raad vraagt Kluit om uitvoering te geven aan het advies van de verkenner: werken aan een hoofdlijnenakkoord dat richting biedt, maar ruimte laat voor inbreng van alle fracties. De informateur start met gesprekken met PRO en VVD en maakt vervolgens een ronde langs alle partijen. Ze moet allereerst uitzoeken of beide partijen – eigenlijk tegenpolen – een samenwerking zien zitten.

Tussenverslag op 28 mei

Uiterlijk 28 mei moet een tussenverslag duidelijk maken of een derde partij — een middenpartij — meerwaarde biedt voor een constructieve werkwijze en een stabiele coalitie voor de komende vier jaar. Verder moet duidelijk worden hoe de gemeenteraad wordt betrokken bij de totstandkoming van het akkoord en welke inhoudelijke verdiepingsslag nodig is richting een definitief akkoord.

Het tussenverslag wordt geagendeerd voor de raadsvergadering van 28 mei. De bedoeling is dat uiterlijk op 24 juni een akkoord kan worden gepresenteerd, inclusief een nieuw college.

Stevig fundament

Het is nog allerminst een gelopen race. “De verkiezingsprogramma’s van PRO en de VVD liggen op punten ver uit elkaar”, erkende PRO-fractievoorzitter Tim de Kroon. “Toch willen wij de komende weken met de VVD verkennen of we een stevig fundament kunnen leggen, juist op de lastige maar essentiële thema’s: wonen en mobiliteit, duurzaamheid en vergroening, en het zijn van een sociale stad waar we mensen die vluchten voor oorlog en geweld opvangen. En net als de afgelopen vier jaar zullen we blijven staan voor financieel gezond en toekomstbestendig beleid.”

Vragen

Het voorstel van verkenner Oppatja om de coalitievorming te starten met de twee grootste partijen roept bij de overige fracties veel vragen op.

Monica Wichgeres (Culemborg van Nu) uit in de raadsvergadering stevige kritiek op de keuze van PRO en VVD om de informatiefase uitsluitend met elkaar te beginnen. Waarom mag haar partij niet aanschuiven aan de ondeerhandelingstafel. Volgens Wichgers ontbreekt het aan een inhoudelijke onderbouwing voor deze versmalling van het proces.

Ze wijst erop dat stabiliteit niet alleen uit zetelaantallen voortkomt: “Niet alleen de rekensom maar ook de meerwaarde telt. Het is ons niet helder is waarom de voorgestelde route beter is dan andere varianten” en benadrukt dat het verslag van de verkenner onvoldoende basis biedt om nu al partijen uit te sluiten: Zonder inhoud kan dit verslag niet de basis zijn om een formatie nu al te versmallen.” Ook vraagt Wichger waarom varianten mét Culemborg van Nu niet serieus worden onderzocht: “Waarom zijn varianten met Culemborg van Nu minder kansrijk? En zo ja, op welke grond?”

Uitsluiting

D66-fractievoorzitter Rard Metz verwees naar het oorspronkelijke advies van de verkenner: een coalitie van PRO, VVD en D66. “Een combinatie die – of men het ermee eens is of niet – inhoudelijk te duiden was en recht deed aan de breedte van de uitslag. Maar vervolgens trekt de VVD zich terug met de kwalificatie dat deze combinatie ‘te links-progressief’ zou zijn. En dan gebeurt er iets opmerkelijks. In plaats van dat die constatering wordt getoetst, besproken of verdiept – bijvoorbeeld door het gesprek tussen VVD en D66 te organiseren – wordt het advies aangepast. Niet op basis van nieuwe inhoudelijke inzichten, maar op basis van een politiek signaal van één partij.” Een formatie die begint met uitsluiting en met een minimale meerderheid, is volgens Metz geen recept voor stabiliteit.

Inhoudelijke verschillen

Marco van Zandwijk (CDA) verbaast zich erover dat er zeven weken na de verkiezingen nog geen inhoudelijke gesprekken zijn gevoerd tussen PRO en VVD. “Tegelijkertijd wordt er wel gesproken over de mogelijkheid om op relatief korte termijn een college te vormen. Dat lijkt ons erg ambitieus.” Metz vroeg onder meer hoe beide partijen de inhoudelijke verschillen op thema’s als woonlasten, financiën, groen, verkeer, vluchtelingenopvang en duurzaamheid denken te overbruggen. Voor het CDA is het verder van belang dat een derde partij deelneemt aan het college. De christen-democraten maken overigens grote kans om alsnog aan te schuiven bij een nieuwe coalitie.