Omwonenden slaan alarm over gezondheidsrisico’s geitenhouderijen

Culemborg - Een groep omwonenden van Culemborgse geitenhouderijen heeft donderdag in de gemeenteraad stevig aan de bel getrokken over wat zij zien als jarenlang genegeerde gezondheidsrisico’s.

Volgens de omwonenden staat inmiddels onomstotelijk vast dat bewoners binnen 500 tot 1000 meter van een geitenhouderij een fors verhoogde kans op longontsteking hebben. “Hoe dichter mensen bij een geitenhouderij wonen, hoe groter de kans op gezondheidsschade”, luidt de boodschap.

Verhoogde kans op longontsteking

De omwonenden wezen op een 73 procent verhoogde kans op longontsteking, een risico dat zij naar eigen zeggen ook in hun directe omgeving terugzien. Zij benadrukten dat zij al in het gebied woonden voordat de geitenhouderij werd toegestaan. Van inspraak of informatievoorziening zou nooit sprake zijn geweest. “De gemeente verstrekte zonder overleg een vergunning, terwijl wij er al woonden”, aldus een van de insprekers.

De aanwezigen vroegen zich hardop af waarom de gemeente inmiddels wél maatregelen neemt voor nieuwe bewoners rond geitenhouderijen, maar nooit iets heeft gedaan voor bestaande bewoners die al jaren binnen 500 meter van een bedrijf wonen. Zij spraken van een “kastje-naar-de-muur”-situatie, waarbij gemeente en Omgevingsdienst elkaar volgens hen jarenlang hebben doorgeschoven.

‘1300 procent meer kans op terugkerende longontstekingen’

Klinisch-chemisch analist Jack Spithoven, betrokken bij meerdere onderzoeken naar gezondheidsrisico’s rond geitenhouderijen, onderstreepte de ernst. Hij wees op wetenschappelijke bevindingen waaruit blijkt dat mensen die veel tijd doorbrengen binnen 500 meter van een geitenhouderij en herhaaldelijk longontsteking oplopen, 1300 procent meer kans hebben op terugkerende infecties. Binnen 1000 meter zou het risico nog altijd 300 procent hoger liggen.

Volgens aanwezigen reageerde de verantwoordelijk wethouder lacherig op deze cijfers. “Dat zijn maar getalletjes” zou zij hebben gezegd. Spithoven noemde dat opmerkelijk, omdat de gemeente nieuwbouw aan de Honddijk juist verdedigt met het argument dat er ‘geen statistische significantie’ zou zijn. “Ook dát is maar een getalletje” stelde hij. Aan omwonenden gaf hij mee: “Jullie zitten daar echt beroerd.” Toekomstige bewoners adviseerde hij “een letselschadeadvocaat te nemen en hun levensverzekering te verhogen”.

‘Gemeente heeft mogelijkheden, maar grijpt niet in’

Ook Jos Sturkenboom, voorzitter van Stichting De Wakende Hond, sprak de raad toe. Hij wees op wat hij ziet als jarenlange passiviteit van het vorige college. Volgens hem heeft de Raad van State de gemeente recent nog gewezen op de mogelijkheid om de gezondheid van inwoners wél te beschermen. De Partij voor de Dieren stelde hierover eerder schriftelijke vragen, maar volgens Sturkenboom is daar nooit opvolging aan gegeven.

Een zieke omwonende vatte de situatie samen: “Wij kunnen geen kant meer op.” Een andere aanwezige schetste twee mogelijke uitwegen: of de geitenhouderijen worden gesloten of verplaatst óf de omwonenden worden zelf naar een gezondere omgeving overgeplaatst – onder verantwoordelijkheid van de gemeente, die zij in dat geval aansprakelijk stellen.

De raad neemt de zorgen mee in de verdere behandeling van het dossier, maar concrete toezeggingen bleven donderdag uit.