Burgemeester Mulder herdenkt 75 jaar Molukkers in Nederland namens Culemborg

Culemborg - Burgemeester Marinka Mulder was woensdag aanwezig bij de herdenking van 75 jaar Molukkers in Nederland, aan de Javakade in Amsterdam. Ze vertegenwoordigde de stad Culemborg en de Molukse gemeenschap die er al sinds 1965 deel van uitmaakt.

De herdenking vond plaats op de plek waar driekwart eeuw geleden de eerste schepen aanmeerden met Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen. Mulder ontmoette er Culemborgse Molukkers die als baby op die schepen hebben gezeten. “Dat besef maakt deze herdenking nog persoonlijker”, aldus burgemeester Mulder.

Geen vrijwillige keuze

De komst van de Molukkers naar Nederland was geen eigen keuze. Na de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië op 27 december 1949 werd het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) op 26 juni 1950 ontbonden. Molukse militairen wilden naar de Republik Maluku Selatan (RMS), die op 25 april 1950 op Ambon was uitgeroepen. Nederland weigerde dat echter, onder druk van de Indonesische regering.

Toen een groep Molukse KNIL-militairen in 1951 via de zogeheten Delegatie Aponno een rechtszaak won, stelde de rechter vast dat Nederland hen niet tegen hun wil in vijandig gebied mocht achterlaten. Daarmee bleef overbrenging naar Nederland als enige optie over. Onder dienstbevel en met de belofte van een tijdelijk verblijf en snelle terugkeer werden de militairen en hun gezinnen ingescheept. Die terugkeer kwam er nooit.

Ontslag na aankomst

Eenmaal in Nederland werden de Molukse KNIL-militairen vrijwel direct geconfronteerd met ontslag. Hun militaire status verviel, ze kregen geen duidelijke toekomstperspectieven en leefden jarenlang in onzekerheid. Desondanks wist de eerste generatie, vaak onder zeer moeilijke omstandigheden, hun gezinnen overeind te houden.

Onlosmakelijk deel van Culemborg

Sinds 1965 is de Molukse gemeenschap stevig geworteld in Culemborg. Burgemeester Mulder benadrukt het belang van blijvende erkenning. “De Molukse gemeenschap heeft mede het DNA van Culemborg gevormd. Door hun geschiedenis te erkennen, maken we ruimte voor begrip, verbinding en respect nu en voor volgende generaties. Het is niet alleen een nationaal verhaal, maar ook een verhaal van Culemborg.”

Marine monument onthuld

Voorafgaand aan de officiële ceremonie werd een Marine monument onthuld op het publieke gedeelte van een defensieterrein. Molukkers die destijds op de boot naar Nederland kwamen, konden zich vooraf aanmelden om bij deze onthulling aanwezig te zijn. Vanaf het Scheepvaartmuseum voeren zij vervolgens mee naar de Javakade voor de officiële herdenking.