Nieuwe regels stroomnet: wachttijd bij verzwaren aansluiting

Culemborg - Door de snelle groei van duurzame energie en het toenemende stroomverbruik raakt het elektriciteitsnet in Nederland op steeds meer plekken vol. Dat noemen we netcongestie. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) stelde onlangs nieuwe regels vast om de beschikbare stroom te verdelen. 

Vanaf 1 juli krijgen partijen die bijdragen aan het verminderen van de druk op het net én aan maatschappelijk vitale functies (zoals ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en hulpdiensten) voorrang. Daarna volgen onder andere woningbouwprojecten, scholen en warmteprojecten. De nieuwe regels bepalen de volgorde van voorrang, maar creëren geen extra ruimte op het elektriciteitsnet. Particulieren die een zwaardere stroomaansluiting willen, komen na 1 juli op een wachtlijst.   

Wat betekent dit voor inwoners? 

Inwoners van Culemborg die hun woning willen verbouwen of verduurzamen, kunnen een zwaardere aansluiting bij netbeheerder Liander aanvragen (een zogenaamde 3-fasenaansluiting). Dat kán nodig zijn voor bijvoorbeeld een warmtepomp, laadpaal of elektrisch koken. Doe je de aanvraag vóór 1 juli, dan word je ingepland.

De uitvoeringsdatum is afhankelijk van beschikbare capaciteit van Liander of aannemer. Doe je de aanvraag na 1 juli, dan kom je op een wachtlijst omdat het net vol zit. De uiteindelijke wachttijd hangt af van de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet en de plek op de wachtlijst.

Eerst kijken naar wat mogelijk is 

Niet elke verbouwing vraagt om een zwaardere aansluiting. Het advies is om eerst goed te laten onderzoeken wat technisch nodig is. In veel gevallen kunnen duurzame oplossingen ook binnen de bestaande aansluiting worden gerealiseerd. Zo kan een laadpaal vaak ook werken op een lichtere aansluiting, al kan het opladen dan langer duren. 

Situatie verschilt per wijk 

De beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet verschilt per buurt of straat. Hierdoor kan het voorkomen dat in de ene wijk nog voldoende capaciteit beschikbaar is, terwijl elders al een wachttijd geldt. Ook aanvragen die voorrang hebben, kunnen alleen worden uitgevoerd als er daadwerkelijk ruimte is op het lokale elektriciteitsnet. De nieuwe regels veranderen niet de hoeveelheid beschikbare stroom, maar bepalen wie voorrang krijgt bij schaarste.

Wat doet de gemeente? 

Sinds 2025 werkt Culemborg aan verschillende maatregelen om het elektriciteitsnet slimmer te gebruiken en overbelasting te voorkomen. Zo selecteerde Liander het Stationskwartier als pilotlocatie voor het Buurtbudget. Met deze pilot onderzoek Liander hoe ze netcapaciteit bij woningbouw slimmer kunnen verdelen, zodat ontwikkelingen ondanks netcongestie door kunnen gaan.

Daarnaast brengt de gemeente in kaart welke woningbouwprojecten ze versneld kan aanmelden bij de netbeheerder. Voor ondernemers wordt gewerkt aan een energyhub op bedrijventerrein Pavijen, waar energie lokaal kan worden gedeeld en opgeslagen. Ook zet de gemeente samen met lokale partners in op energiebesparing, lokale opwek en slimme buurtoplossingen. Verder neemt Culemborg deel aan het landelijke Joule4Joule-programma, waarin ze onderzoeken hoe wijken het elektriciteitsnet juist kunnen ontlasten.

Slim omgaan met stroom 

Daarnaast wordt het steeds belangrijker om samen bewust om te gaan met energieverbruik. Vooral tussen 16.00 en 21.00 uur is het druk op het net. Door apparaten en elektrische auto’s buiten deze piekuren te gebruiken, kunnen inwoners bijdragen aan het verminderen van de druk op het elektriciteitsnet.

Vooruit blijven kijken 

Omdat uitbreiding van het landelijke elektriciteitsnet pas na 2035 wordt verwacht, blijft schaarste voorlopig een realiteit. Ook na netuitbreiding blijft het noodzakelijk om het elektriciteitsnet slimmer en flexibeler te gebruiken. Flexibiliteit wordt daarmee een vast onderdeel van het energiesysteem, naast uitbreiding van het net.

Door nu te investeren in slimme oplossingen wil de gemeente voorkomen dat ontwikkelingen stilvallen en blijft Culemborg een fijne plek om te wonen en te werken.

bron: persbericht gemeente Culemborg