Verkenning nieuwe coalitie in Culemborg van start onder leiding van Hélène Oppatja
NieuwsCulemborg – In Culemborg is het onderzoek naar een nieuwe coalitie officieel van start gegaan. Verkenner Hélène Oppatja voert de komende weken gesprekken met lijsttrekkers of beoogd fractievoorzitters, vergezeld door een secondant. Als partijen dat wensen, kunnen ook volledige fracties aanschuiven.
De gesprekken moeten duidelijk maken hoe partijen de verkiezingsuitslag duiden, welke rol zij voor zichzelf zien en welke prioriteiten of breekpunten zij meenemen. Ook komen onderlinge verhoudingen, vertrouwen en – waar relevant – de personele invulling aan bod. Daarnaast onderzoekt Oppatja wat nodig is voor een goede samenwerking tussen raad, college, ambtelijke organisatie en inwoners.
Een belangrijk onderdeel van de verkenning is het in kaart brengen welke coalities volgens partijen mogelijk en passend zijn bij de uitslag. Verder inventariseert Oppatja wensen voor het vervolgproces, inclusief tempo en randvoorwaarden.
Welk signaal gaven inwoners?
Een centrale vraag in het duidingsdebat van donderdag was welk signaal de Culemborgers op 18 maart hebben afgegeven. “Willen inwoners meer van hetzelfde, of juist verandering – en welke dan?”, vroeg Marco van Zandwijk (CDA) zich af.
Van Zandwijk noemde de uitspraak van Pro Culemborg (de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA) dat de kiezer duidelijk voor links heeft gekozen “ongemakkelijk”. De partij werd met zeven zetels weliswaar veruit de grootste, maar, zo stelde hij richting lijsttrekker Tim de Kroon: “Twee derde van onze inwoners, een ruime meerderheid, heeft niet op uw partij gestemd.” Volgens hem ging die stem vooral naar partijen die “staan voor meer realiteitszin”, zoals VVD en Culemborg van Nu, beide goed voor vijf zetels.
Mogelijke varianten
Naast voortzetting van de huidige coalitie van Pro Culemborg, Culemborg van Nu en D66 (14 zetels), liggen ook andere varianten op tafel. Zo wordt een combinatie van Pro Culemborg, VVD en Culemborg van Nu genoemd. Een coalitie zonder Pro Culemborg – bijvoorbeeld VVD, Culemborg van Nu en twee kleinere partijen (CDA, D66 of ChristenUnie) – behoort eveneens tot de mogelijkheden. Theoretisch is ook een samenwerking tussen Pro Culemborg, VVD en een derde partij denkbaar.
‘Realistisch en stabiel bestuur nodig’
Voor Johan van der Waal (Culemborg van Nu) is de opdracht helder. “Culemborg heeft behoefte aan een realistisch en stabiel bestuur.” Dat betekent volgens hem: “Minder politieke drukte, meer verantwoordelijkheid. Minder profilering, meer resultaten.”
Houdbare plannen
Gerdi den Hartog, de nieuwe fractievoorzitter van de VVD, benadrukte dat Culemborg een bestuur nodig heeft dat waarmaakt wat het belooft. Dat vraagt volgens haar om realistische en financieel houdbare plannen. “De opgaven zijn groot: wonen, veiligheid, voorzieningen en de financiële toekomst van onze gemeente. Dat vraagt om keuzes die niet alleen ambitieus zijn, maar ook uitvoerbaar en houdbaar.”
De VVD houdt alle opties open. “Juist een combinatie van verschillende perspectieven kan leiden tot de beste oplossing voor alle inwoners. Ondanks schijnbare verschillen is samenwerking logisch – en precies wat de uitslag ons vraagt.”
‘Duidelijke boodschap’
Fractievoorzitter Tim de Kroon van Pro Culemborg ziet in de uitslag een duidelijke boodschap. “Inwoners willen een bestuur dat de noden van deze tijd serieus neemt,” zei hij, verwijzend naar betaalbaar wonen, bestaanszekerheid, een leefbare toekomst en zorgen over gemeentefinanciën, asielopvang en windmolens.
Hij pleitte voor een bestuur dat dicht bij de samenleving staat, transparant communiceert en inwoners actief betrekt. “Geen enkele partij kan of moet het alleen doen.”
‘Trots op onze stad’
Volgens Daphne Bijvoet (D66) hebben de campagne en de verkiezingen laten zien dat politiek in Culemborg positief, inhoudelijk en verbindend kan zijn. “Wat mogen we trots zijn op deze stad,” zei ze. “Het opkomstpercentage lag hoger dan het landelijk gemiddelde en iets hoger dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen.”
De uitslag laat volgens haar zien dat Culemborg zowel een sociale als een liberale koers waardeert. “Dat maakt het uitdagend om vooruit te gaan.” D66 kiest voor een open houding: “Wij sluiten geen enkele partij uit. We zetten in op brede samenwerking en een stabiel bestuur.”
Teleurstelling en dankbaarheid
Bij de ChristenUnie overheerst opluchting dat de bestaande zetel behouden is, ondanks teleurstelling over het uitblijven van een tweede zetel. Fractievoorzitter Van der Zaag wees op de onzekere economische periode. “Juist in deze omstandigheden past bescheidenheid in de formatie. Ik roep op tot een realistisch en betaalbaar programma, gericht op toekomstbestendigheid en het uitwerken van meerdere scenario’s.”
Luis in de pels
Yeattem Wong (Partij voor de Dieren) benadrukte dat de klimaatcrisis nu al voelbaar is en dat de komende vier jaar cruciaal zijn. De raad staat volgens haar voor een fundamentele keuze: korte termijnbelangen of het prioriteren van leefbaarheid voor huidige en toekomstige generaties. De Partij voor de Dieren kiest vol overtuiging voor dat laatste. “De luis in de pels en de haas in de marathon,” vatte Wong de rol van haar partij samen.