Start verbouwing van De Grote Barbara
Culemborg - Na jaren van voorbereiding is het dan eindelijk zover: de Grote of Barbarakerk gaat verbouwen. Op dinsdag 17 februari worden de beide orgels ingepakt en vanaf dat moment tot eind juli vindt de feitelijke verbouwing plaats.
Eeuwenlang is de Grote Barbara verzorgd en gekoesterd door de protestantse gemeente. Omdat de kerkelijke gemeenschap gaandeweg kleiner wordt en op termijn de onderhoudslasten niet meer zou kunnen betalen, heeft het kerkbestuur in 2019 de eerste contacten gelegd met het gemeentebestuur met als belangrijkste vraag: hoe houden we dit monument voor de stad in stand?
Kerkenvisie Culemborg
Henk van Dijk, bestuurssecretaris, was vanaf het begin betrokken. “Het overleg tussen gemeentebestuur en kerkbestuur leidde tot de Kerkenvisie Culemborg en dat leidde weer tot de oprichting van de Stichting Grote Barbara. De stichting heeft de kerk in maart 2024 in erfpacht overgenomen van de protestantse gemeente”.
Behoud en gebruik
Eén van de taken van de stichting is het onderhoud van het gebouw zodat dit behouden blijft voor de stad. De gemeente Culemborg en Stichting Elisabeth Weeshuis dragen hieraan bij met een jaarlijkse exploitatiebijdrage. Een andere taak is om het kerkgebouw geschikt te maken voor de toekomst. De voorzieningen in het gebouw schieten nu tekort.
Bekend knelpunt
Een bekend knelpunt zijn de toiletten. Drie toiletten volstaan niet voor een avondvullend programma met 500 bezoekers. De afgelopen jaren heeft de stichting met hulp van een architect en met de input van veel betrokken vrijwilligers een verbouwingsplan gemaakt, uiteraard in nauw overleg met de commissie Omgevingskwaliteit en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.
Zo’n plan ligt er niet zomaar. Er moeten middelen bij elkaar worden geschraapt, fondsen aangeschreven en ideeën getoetst. Bert de Weerd, voorzitter van de Grote Barbara: “We hebben lange discussies gevoerd over de tochtportalen, de verwarming, de verlichting en het podium, en we zijn er uit. De tekeningen zijn nu definitief, we hebben een bouwvergunning, en eind februari gaat de aannemer aan de slag.”
‘De basics’
Janneke Plantenga, secretaris, vult aan: “Ons plan betreft de basics: meer toiletten, een garderobe, een groter podium, een kleine ontmoetingsruimte, een betere keuken, een betere entree en meer bergruimte. Uiteraard is duurzaamheid ook belangrijk. Daarom installeren we in de ontmoetingsruimte infraroodverwarming. Voor zover mogelijk wordt het hout van de kerkbanken hergebruikt.”
De kosten van de verbouwing worden geschat op 1,1 miljoen euro. Grootste uitdaging was (en is) om voldoende budget voor de plannen te krijgen. Gelukkig vond de stichting in de protestantse gemeente een betrokken partner. Zij stelt 500.000 euro ter beschikking voor de verbouwing. De provincie Gelderland verstrekt een subsidie van 250.000 euro en een zelfde bedrag wordt ontvangen van vermogensfondsen en particuliere giften.
Nog tekort van een ton
Hans Walraven, penningsmeester: “We hebben nog een tekort van een ton. We hopen dat de gemeente ons daarin tegemoet zal komen met een eenmalige bijdrage. Want eigenlijk is het fantastisch wat we hier samen realiseren: we geven de Grote Barbara een nieuwe toekomst: als levend monument en als plek van samen zijn en samen vieren. De Grote Barbara is als het ware ‘maatschappelijk vastgoed’. Hoe mooi is het dat de Grote Barbara het kloppend hart van de stad wordt.“
De protestante gemeente blijft een belangrijke gebruiker van de Grote Barbara. Om de toekomst van de Grote Barbara zeker te stellen wil de stichting in de komende jaren de verhuur van de kerk uitbreiden.
Daarnaast zal de kerk ook meer dan nu worden opengesteld voor bezoekers.
‘Geen wilde dingen doen’
Bert de Weerd: “We gaan natuurlijk geen wilde dingen doen. De stichting richt zich vooral op activiteiten die passen bij de sterke punten en het karakter van het gebouw. Denk aan de rust, de akoestiek en de serene sfeer.”
“We hopen daarmee een sterk complementair podium te creëren met duidelijke meerwaarde voor het culturele en sociaal-maatschappelijke leven van Culemborg. En daar zijn we met z’n allen super trots op.“