Jozef: Een leven in ultieme eenvoud
NEERIJNEN • Jozef van den Berg was tot 1989 een wereldberoemde poppenspeler. Maar na een radicale bekering leefde hij meer dan dertig jaar als kluizenaar. Eerst in een fietsenhok en vanaf eind 1993 in een piepklein tuinhuisje van misschien nog geen vijf vierkante meter, tegenover het karakteristieke kerkje van Neerijnen.
De laatste dagen van zijn leven verbleef hij in het orthodoxe Transfiguratieklooser in het Griekse Sochos. Daar is hij vorige week vrijdag 13 oktober op 74-jarige leeftijd overleden.
Uiterste soberheid
Jozef leefde in uiterste soberheid. In z'n piepkleine doch knusse onderkomen lag alleen een stapeltje boeken. Er was een kacheltje, dat wel. Aan de wand hingen een paar iconen en wat bidprentjes. Hij bracht zijn tijd door met bidden en lezen. En stond alle voorbijgangers vriendelijk te woord.
Hoe anders was zijn leven voor 1989. Jozef brak begin jaren '80 door met de voorstelling Moeke en de Dwaas.. Hij speelde de voorstelling onder andere in Parijs, de Verenigde Staten en Japan. Bijzonder aan zijn voorstellingen was dat hij één werd met zijn poppen. In 1981 kreeg Van den Berg de CJP-Podiumprijs.
Roeping
In 1988 en 1989 speelde hij de voorstelling Genoeg Gewacht. Het was een zoektocht naar zichzelf en misschien toen ook al een zoektocht naar Christus. De middag voor de Belgische première op 14 september 1989 in Antwerpen kreeg hij naar eigen zeggen een roeping van God. Hij was niet langer in staat om te spelen. Hij vertelde het 's avonds op het toneel. "Dus daarom, dames en heren: om deze Man, om Christus, daarom alleen heb ik dit stuk gezocht. Ik weet nu dat dit zo is en ik stap uit dit vak. En daarom heb ik besloten, voor mij is het voorbij. Ik kan niet iedere avond hier hetzelfde verhaal vertellen." Hij liet het publiek achter in totale verbijstering. De afgelaste voorstellingen moet hem een vermogen hebben gekost.
Fietsenhok
Jozef verliet zijn gezin, zijn huis in Herwijnen en woonde vanaf 1991 twee jaar lang in een fietsenhok op het parkeerterrein bij kasteel Neerijnen. Twee jaar later besloot de gemeente dat hij daar weg moest. Hij vond onderdak in het kleine stulpje in de tuin van de familie Zadelhoff. Jarenlang heeft hij daar in alle rust en vrede geleefd.
"Heb hem weleens appeltaart gebracht en met hem gesproken", zegt Ellie van Doorn in een reactie op Facebook. "Als artiest vond ik hem geweldig en als Jozef niet weg te denken op het mooie plekje wat hij gecreëerd had."