Op weg naar een circulaire gemeente
culemborg • Culemborg is al aardig goed op weg om een echte circulaire gemeente te worden. Maar het kan nog veel beter. In een startnotitie wordt uitgelegd hoe de gemeente dat wil gaan doen.
Culemborg volgt het rijksbrede programma Circulaire Economie om in Nederland een volledig circulaire economie te hebben in 2050. Ook in het Culemborgse bestuursakkoord 2022-2026 ‘Samen aan de slag’ wordt deze doelstelling onderschreven.
Grondstoffen
In de huidige economie worden producten volgens de opstellers van de startnotitie te snel en te veel weg gegooid, terwijl de grondstoffen waarvan ze gemaakt zijn niet oneindig beschikbaar zijn en ze vaak nog een waarde hebben op het moment dat ze op de afvalberg belanden.
"Een circulaire economie draait juist om zorgvuldig, slim en daarmee efficiënt omgaan met bestaande waardevolle grondstoffen", staat te lezen in de notitie. "Zo’n economie helpt om afvalbergen te verminderen, het kan een kostenbesparing opleveren en het biedt kansen voor nieuwe lokale economische ontwikkelingen. Redenen genoeg om op een betere maniermet onze grondstoffen om te gaan. Tijd om van een lineaire weggooi-economie naar een circulaire economie te gaan die draait om hergebruik en het tegengaan van waardeverlies van grondstoffen."
Circulariteit/duurzaamheid wordt een belangrijk criterium bij inkoop- en aanbestedingstrajecten. De gemeente koopt jaarlijks voor enkele miljoenen aan goederen en diensten in. Van de koffie op het stadskantoor tot de klinkers die op straat liggen, en van vervoersdiensten voor scholieren tot aan verkeersborden langs de weg. "Dit zorgt ervoor dat de gemeente met haar aankopen een aanjager kan zijn in de vraag naar duurzame circulaire producten."
In sommige gevallen heeft de gemeente meer een regisserende rol, bijvoorbeeld binnen de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Rivierenland (Avri). AVRI wil meer waarde toevoegen aan de ingezamelde grondstoffen en meer grip krijgen op degrondstoffenketen. Het project CIRTEX (een innovatief circulair textielsorteercentrum) is een goed voorbeeld waarin de AVRI een grondstofketen lokaal sluit, waarbij ze oude kleding en ander textielverwerkt tot herbruikbaar textiel. Ook door circulaire woningbouw kan nog veel winst worden behaald. "Er gebeurt op dit moment veel in de bouwsector, waaronder een doorbraakvan biobased bouwmaterialen, een opschaling van conceptueel bouwen en het toepassen van een grondstoffendatabank per gebouw."
Er zijn volgens de gemeente op dit moment al meerdere voorbeelden in de stad te vinden die draaien om verantwoord omgaan met producten en grondstoffen. "Van resthout worden meubels gemaakt, gebruikte kinderkleding wordt doorgegeven aan het volgende gezin en iedere maand worden kapotte apparaten gerepareerd in plaats van weg gegooid. Ook rondom voedsel zijn er meerdere initiatieven in de stad. Zo wordt er appelcider gemaakt van restappels en oesterzwam gekweekt op gebruikt koffieprut."
De rol van de gemeente in het aanjagen van een lokale circulaire innovatie is om samenwerking te stimuleren. Om de wensen en behoeften van ondernemers, initiatiefnemers en inwoners van Culemborg beter te kunnen begrijpen zal er een ronde tafeloverleg circulaire economie georganiseerd worden.