Slapen in Culemborg in vroeger tijden

Al in de Middeleeuwen waren er onderkomens

Eric Jansen

Hoewel Culemborg al tientallen jaren geen hotel meer heeft, zijn er in de stad eeuwenlang onderkomens geweest voor passanten.

Culemborg - Al in de Middeleeuwen werden er vee- en jaarmarkten gehouden in Culemborg. De huidige dinsdagmarkt stamt zelfs nog uit deze tijd. Culemborg kon door de geografisch gunstige ligging aan de Lek en de Meer uitgroeien tot een belangrijke handelsplaats. Handel in met name voedsel en dieren vond plaats op de Grote Markt, de Varkensmarkt en de Vismarkt. Op deze plekken waren veel herbergen te vinden.

Meerdaagse paardenmarkten en kermissen waren al bekend in de zeventiende eeuw. Uit de omgeving kwamen handelaren, die ook onderdak wilden. Bij het stadhuis waren in die eeuw herbergen bekend zoals “het Gulden Hooft” en “de Toelast”.

In de negentiende eeuw vond industrialisatie plaats en werd er veel gebouwd in de stad. In Culemborg kwamen onder meer een jeneverstokerij, een glasfabriek en de sigarenmakerij bloeide op. Rond 1890 werd hotel ‘Het wapen van Gelderland’ aan de Stationssingel geopend. Uit gegevens van 1939 is bekend dat het hotel al zeer verouderd was: er was geen stromend water op de kamers. In 1951 was het afgelopen met het hotel: het hoofdkantoor van Gispen vestigde zich in het pand. Hoteleigenaresse Mietje de Jong werd er naar verluid door haar neef vermoord op de zolder. Sommige werknemers van Gispen meden die zolder.

Andere hotels waren onder meer ‘De Klok’ op de Varkensmarkt, ‘Victoria’ op de Oude Vismarkt, ‘Lachniet’ op de Havendijk en Pension Prins op de Markt.

Het meest bekend zijn de naast elkaar gelegen hotels ‘Veen’ en ‘Vulto’ op de Markt. De Utrechtse kruideniersvrouw Betje Boerhave -bekend van haar dagboek- schreef al in 1885 over haar verblijf in ‘De Korenbeurs’, zoals ‘Vulto’ eerst heette. ‘Vulto’ en ‘Veen’ zouden tientallen jaren elkaars concurrenten blijven. Meerdere generaties Veen woonden en werkten in ‘Veen’. Eigenaar Nico Veen kocht uiteindelijk ‘Vulto’ en voegde het samen tot één hotel. Het hotel werd grondig verbouwd en opnieuw geopend in 1961. Maar Nederland veranderd ingrijpend. Er kwamen meer mensen die een auto bezaten en ’s avonds naar huis reden, zodat ze niet ergens hoefden te overnachten. Utrecht en Den Bosch bleken steden met meer aantrekkingskracht en hotelaccommodaties dan het kleine Culemborg. Hotel ‘Veen’ sloot uiteindelijk de deuren in 1981. Het fraaie uiterlijk van het oude ‘Vulto’ maakte plaats voor nieuwbouw. Het hotel in ‘Casa Blanca’ bestond in de jaren ’80, maar sloot ook begin jaren negentig. Sindsdien zijn er veel bed & breakfast-accomodaties gekomen, die lijken te voldoen voor Culemborg. Af en toe zijn er weer plannen voor een nieuw hotel, maar ze verdwijnen ook weer geruisloos.

Bronnen; Voet van Oudheusden, ‘Culemborg zoals het was’, Facebookpagina ‘Culemborgs verleden’.