Lees voor

'Oude moordzaken zijn van historisch belang'

14-02-2012 00:00
0 reacties

BEESD/CULEMBORG - Jelle van Leerdam werkt al 24 jaar voor de politie. Daarnaast vindt hij geschiedenis, en dan met name oude moordzaken, interessant. In de loop der jaren heeft hij meer dan 100 boeken met meer dan 2000 moordzaken verzameld. Het liefst leest hij over onopgeloste Nederlandse moordzaken die interessant zijn, de criminele afrekeningen vallen daar dus bijvoorbeeld niet onder. Verder moeten de moorden gepleegd zijn voor 1980. Het gaat Jelle namelijk puur om het historisch belang. Wanneer hij een zaak tegenkomt die hem erg interesseert, gaat hij op zoek naar meer informatie. Twee van die zaken zijn de moord op de Beesdse burgemeester en een dubbele roofmoord in Culemborg.

door Sophie van Hogendorp

In de nacht van 10 op 11 maart, in het jaar 1919, werd de burgemeester van Beesd koelbloedig vermoord in zijn eigen huis. Eerder die dag kwam een Utrechtse woonwagenbewoner, Simon Lorsé, naar het gemeentehuis in Beesd. Hij vroeg naar broodbonnen kwam daar niet voor in aanmerking. Toch ging hij niet meteen terug naar huis. Hij zag kans om het slot van een bovenramen van het gemeentehuis onklaar te maken. Het gemeentehuis waar de burgemeester woonde.

Uniek
Er is in de geschiedenis van Nederland maar een burgemeester vermoord, en dat is Jan Willem Hondelink. Op 12 juli 1915 werd hij benoemd tot burgemeester van de gemeente Beesd, die toen ongeveer 1200 inwoners telde. Bijna vier jaar later werd hij vermoord, door Simon Lorse en twee handlangers. Het gekke is dat er maar in een boek gesproken wordt over deze zaak: het boek van de bekende Amsterdamse politiedeskundige C.J. van Ledden Hulsebosch. Hij was ook de persoon die de zaak destijds oploste.

Toch was er wel meer informatie over de zaak te vinden: via het internet heeft Jelle het een en ander kunnen vinden. Van de heer de Kruijff, lid van de Historische Kring West-Betuwe, heeft hij zelfs het proces verbaal kunnen krijgen dat veldwachter van Tricht (de veldwachter van Beesd die het eerste ter plaatse was) heeft opgemaakt. Jelle heeft gemerkt dat er meerdere versies van het verhaal over deze zaak verteld worden. Daarnaast heeft hij ontdekt dat twee van de drie daders zijn opgepakt, maar nergens wordt gesproken over wat er met de derde dader is gebeurd.


De Moordhoeve
En niet alleen in Beesd is een spraakmakende moord gepleegd. Ook Culemborg kent een zaak die de interesse van Jelle heeft kunnen wekken. In 1923 werd de stad opgeschrikt door de dubbele roofmoord op Toon van Wiggen en zijn zus Gerrigje. Ze werden tijdens etenstijd overrompeld door de daders die meteen de aanval inzetten op Gerrigje door haar ,,lek te prikken'' met een hooivork. Haar broer schoot haar te hulp maar werd enkele malen met een spa op zijn hoofd geslagen. Op het moment dat de politie arriveerde was de broer dood en de zus levensgevaarlijk gewond. Zij is afgevoerd naar het ziekenhuis en is aan haar verwondingen overleden.

Deze zaak zit volgens Jelle vol met vreemde feiten. Zo heeft bijvoorbeeld Commissaris Blok een vreemde rol gespeeld in de zaak. Hij wist dingen die hij eigenlijk niet kon weten. Daarnaast was er nog ex-rechercheur Haveman. Hij werd kort voor de moord ontslagen wegens onzedelijk gedrag en drankmisbruik. Toen hij nog in functie was is hij bij de broer en zus geweest naar aanleiding van een inbraak. Hij kende hun huis en wist dat er geld te vinden was. Op zijn advies schaften de slachtoffers zelfs een hond aan voor de veiligheid. Deze hond is tijdens de roofmoord echter niet aangeslagen. Kende de hond de dader en dacht hij dat het goed zat? Hield Commissaris Blok zijn mond om Haveman te beschermen? En in hoeverre hebben zij iets met de moord te maken: zaten ze er zelf achter of is er misschien alleen informatie gelekt? Feit is dat de daders nooit gepakt zijn. Het dossier van de zaak bestaat nog wel maar een bron van Jelle denkt dat er bewust stukken achter gehouden worden. Om iemand te beschermen? Jelle is er nog niet helemaal uit.


Boek
Jelle van Leerdam heeft inmiddels zoveel gelezen over moordzaken dat hij de drang voelt om zelf ook een boek te schrijven. Bovengenoemde zaken zullen daar zeker in terug komen want het doel is om voornamelijk moorden die gepleegd zijn in de Nederbetuwe te behandelen. Omdat dit een klein gebied is en het altijd dun bevolkt is geweest, zijn er weinig moorden gepleegd. Ook is er weinig informatie beschikbaar. Als u tips heeft, verhalen kent of op een andere manier kunt helpen om het boek tot stand te brengen kunt u Jelle bereiken via het e-mailadres moordinnederbetuwe@live.nl
(Jelle van Leerdam is een pseudoniem. Vanwege zijn werk kan Jelle zijn echte naam, en zijn uiterlijk, niet prijsgeven)